
Bồi dưỡng chuyên môn · Giáo viên, Chuyên viên hỗ trợ, Lãnh đạo · 60 phút
Bạn Đồng Hành Góp Ý: Nhận Xét Đồng Đẳng Trong Thời Đại AI
Giáo viên thực hiện quy trình nhận xét đồng đẳng điểm sáng - điểm cần phát triển - câu hỏi trên hai bài nháp có AI hỗ trợ, chất vấn các gợi ý của AI kỹ lưỡng như chất vấn người viết, rồi điều chỉnh quy trình cho học sinh của mình.
Khi học sinh chỉnh sửa bài bằng một công cụ AI tạo sinh, các gợi ý của công cụ có thể lặng lẽ thay thế loại góp ý quý giá nhất mà người viết nhận được: câu hỏi của một người đọc thật. Buổi này đưa bạn học trở lại vị trí trung tâm. Người tham gia đóng vai học sinh và góp ý cho nhau theo ba phần: điểm sáng (glow), điểm cần phát triển (grow) và câu hỏi (question), trên hai bài nháp hư cấu có AI hỗ trợ. Họ cũng đánh giá từng gợi ý của AI (chấp nhận, điều chỉnh hoặc bác bỏ) và phải giải thích lý do. Sau đó họ thảo luận tổng kết với vai giáo viên và điều chỉnh quy trình, kèm các hình thức hỗ trợ, cho cấp lớp của mình. Cuối buổi, họ nêu rõ một chuyên viên hỗ trợ giảng dạy hoặc lãnh đạo nhà trường sẽ thấy gì trong một lớp học nơi cách làm này đang hiệu quả.
Trong bộ tài liệu này
- Phiếu A: Hai Bài Nháp Có AI Hỗ Trợ (bài đọc)
- Phiếu B: Nhật Ký Bạn Đồng Hành Góp Ý (sơ đồ tổ chức)
- Phiếu C: Bộ Điều Chỉnh Quy Trình (phiếu bài tập)
Chỉ báo ELE của TCEA
- T4.2 Tôi có thể tạo cơ hội để học sinh hợp tác và học hỏi lẫn nhau.
- T5.2 Tôi có thể sử dụng các kỹ thuật đặt câu hỏi để khơi gợi việc học sâu.
- T5.1 Tôi biết cách thiết kế bài học thúc đẩy các kỹ năng tư duy bậc cao.
- T3.2 Tôi có thể điều chỉnh phương pháp giảng dạy để đáp ứng các nhu cầu học tập đa dạng.
- L2.1 Tôi biết cách hỗ trợ và đánh giá các hoạt động tích hợp công nghệ hiệu quả.
Hướng dẫn đầy đủ cho người điều phối: mglearn.github.io/eles/vi/activities/feedback-partners-ai-drafts.html
Phiếu A cho Bạn Đồng Hành Góp Ý: Nhận Xét Đồng Đẳng Trong Thời Đại AI
Hai Bài Nháp Có AI Hỗ Trợ
Cả hai bài nháp và tất cả gợi ý của AI đều là hư cấu. Đọc bài nháp, rồi đọc các gợi ý của AI. Nhiệm vụ của bạn là đánh giá cả hai.
1Bài nháp 1 · Bài giải thích khoa học lớp 5 (của Marisol, một học sinh hư cấu). Đề bài: Giải thích vũng nước đi đâu vào một ngày nắng. "Sau khi mưa có một vũng nước cạnh phòng học di động của lớp em. Khi mặt trời ló ra, vũng nước nhỏ dần nhỏ dần cho đến khi biến mất. Nước không thấm xuống đất vì mặt sân nhựa rất cứng. Em nghĩ mặt trời làm nóng nước và nước biến thành hơi nước bay vào không khí. Hiện tượng đó gọi là sự bay hơi. Trời càng nóng thì nó xảy ra càng nhanh."
2Gợi ý của AI cho Bài nháp 1 (giáo viên trình chiếu một chatbot và hỏi ba cách để cải thiện đoạn văn). Gợi ý 1: "Thêm một ví dụ về sự bay hơi trong đời sống hằng ngày để giúp người đọc." Gợi ý 2: "Thay 'nhỏ dần nhỏ dần' bằng 'trải qua quá trình suy giảm thể tích một cách tiệm tiến.'" Gợi ý 3: "Củng cố nhận định của bạn bằng số liệu: 'Các nhà khoa học đã phát hiện vũng nước trên mặt sân nhựa bay hơi nhanh hơn 50% so với trên bãi cỏ.'"
3Bài nháp 2 · Bài nghị luận lớp 11 hoặc năm nhất đại học (của Theo, một học sinh hư cấu). Đề bài: Thị trấn chúng ta có nên tiếp tục mở cửa thư viện công cộng vào Chủ nhật không? "Thị trấn chúng ta nên tiếp tục mở cửa thư viện Harlow Street vào Chủ nhật. Với nhiều học sinh, Chủ nhật là ngày duy nhất không phải đi làm hay đi tập luyện, và là ngày các bài tập lớn được hoàn thành. Khi tôi làm dự án lịch sử vào mùa xuân năm ngoái, thư viện là nơi duy nhất yên tĩnh, in ấn miễn phí, và có một thủ thư đã chỉ tôi cách tìm những bài báo cũ. Có người cho rằng số tiền đó nên dùng để kéo dài giờ mở cửa các ngày trong tuần. Nhưng buổi tối các ngày trong tuần lại là lúc nhiều người trong chúng tôi đang đi làm. Một thư viện chỉ mở cửa khi chúng tôi không thể đến thì thực ra không mở cửa cho chúng tôi."
4Gợi ý của AI cho Bài nháp 2 (Theo nhờ một chatbot được khu học chánh phê duyệt góp ý). Gợi ý 1: "Phản hồi lập luận phản biện đầy đủ hơn. Những cư dân quan tâm đến ngân sách sẽ nói gì, và bạn sẽ đáp lại thế nào?" Gợi ý 2: "Bỏ câu chuyện cá nhân về dự án lịch sử của bạn để nghe học thuật hơn, và thay bằng những nhận định chung về việc sử dụng thư viện." Gợi ý 3: "Cân nhắc kết thúc bằng một lời kêu gọi hành động, chẳng hạn thúc giục người đọc tham dự cuộc họp hội đồng thị trấn tiếp theo."
5Mẫu câu của quy trình. Điểm sáng: "Một điều cụ thể đang hiệu quả là… vì…" Điểm cần phát triển: "Một thay đổi sẽ giúp người đọc là…" Câu hỏi: "Tôi thắc mắc… / Làm sao bạn biết…? / Người đọc của bạn là ai?" Chất vấn AI: "Thông tin đó từ đâu mà có? Tôi có truy được nguồn không?" "Điều này làm bài rõ hơn cho người đọc của tôi, hay chỉ cầu kỳ hơn?" "Tôi sẽ mất gì nếu làm theo gợi ý này?" "Đây có còn là ý tưởng và giọng văn của tôi không?"
6Quy tắc quyết định. Với mỗi gợi ý của AI, hãy quyết định: Chấp nhận (nó có ích và đúng), Điều chỉnh (ý tưởng có ích, nhưng bạn sẽ làm theo cách của mình), hoặc Bác bỏ (nó sai, không truy được nguồn, hoặc khiến bài viết bớt là của bạn hay kém rõ ràng hơn). Viết một lý do cho mỗi quyết định.
Phiếu B cho Bạn Đồng Hành Góp Ý: Nhận Xét Đồng Đẳng Trong Thời Đại AI
Nhật Ký Bạn Đồng Hành Góp Ý
Ghi lại góp ý đồng đẳng trước, rồi quyết định về từng gợi ý của AI. Mọi quyết định đều cần lý do.
| Bài nháp và mục | Điểm sáng (cụ thể) | Điểm cần phát triển (một thay đổi) | Câu hỏi (cho người viết hoặc cho AI) | Quyết định về gợi ý của AI: chấp nhận / điều chỉnh / bác bỏ, và lý do |
|---|---|---|---|---|
| Bài nháp 1 · góp ý đồng đẳng | — | |||
| Bài nháp 1 · gợi ý AI 1 | — | — | ||
| Bài nháp 1 · gợi ý AI 2 | — | — | ||
| Bài nháp 1 · gợi ý AI 3 | — | — | ||
| Bài nháp 2 · góp ý đồng đẳng | — | |||
| Bài nháp 2 · gợi ý AI 1 | — | — | ||
| Bài nháp 2 · gợi ý AI 2 | — | — | ||
| Bài nháp 2 · gợi ý AI 3 | — | — |
Phiếu C cho Bạn Đồng Hành Góp Ý: Nhận Xét Đồng Đẳng Trong Thời Đại AI
Bộ Điều Chỉnh Quy Trình
Điều chỉnh quy trình cho một bài tập thật trong vài tuần tới.
Bài tập, cấp lớp, và loại bài nháp mà học sinh sẽ mang đến:
AI có nên có mặt trong nhiệm vụ này không? Nếu có, nó sẽ được dùng như thế nào (giáo viên trình chiếu hay học sinh tự dùng), và học sinh sẽ công khai việc dùng AI ra sao? Nếu không, vì sao?
Các bước và mẫu câu của quy trình, viết lại cho phù hợp với độ tuổi và ngôn ngữ của học sinh:
Ít nhất hai hình thức hỗ trợ để mọi học sinh đều có thể đưa và nhận góp ý (mẫu câu, lựa chọn ghi âm hoặc vẽ phác, tiếng mẹ đẻ, chọn bạn cùng cặp, bài nháp ngắn hơn):
Học sinh nộp gì làm bằng chứng của tư duy (nhật ký, ghi chú chỉnh sửa, một quyết định kèm lý do):
Một chuyên viên hỗ trợ hoặc hiệu trưởng sẽ thấy và nghe gì cho thấy cách làm này đang hiệu quả? Viết hai hoặc ba tiêu chí quan sát: